Proje ve işgücü / 10

Hakedişİşçilik oranıİlişiksizlik

SGK ihaleli işlerde asgari işçilik ve ilişiksizlik.

Sözleşme, hakediş, işçilik oranı, bildirilen prime esas kazanç ve proje kayıtları tek dosyada değerlendirilir.

Kısa cevap

Asgari işçilik hesabı ilk hakedişle başlar.

SGK asgari işçilik uygulaması, işin niteliği, kapsamı ve kapasitesine göre yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğini araştırır. İhaleli işlerde KDV hariç değerlendirmeye esas toplam istihkak, doğru asgari işçilik oranı ve Kuruma bildirilen prime esas kazanç karşılaştırılır. Özel bina inşaatlarında ise yapı sınıfı, grubu, yüzölçümü, birim maliyet ve bitiş yılı önem taşır. Faturalar, alt işveren bildirimleri ve işin başlangıç–bitiş kayıtları ancak ilgili yöntem ve inceleme türünün koşulları içinde değerlendirilir.

İhale sözleşmesi ve işyeri dosyası
Hakediş ve kabul bilgileri
Doğru işçilik oranı
İşin başlama–bitiş dönemi
Bildirilen prime esas kazanç
Fatura ve alt işveren kayıtları

Proje denklemi

Hakediş, oran ve bildirim aynı dosyada buluşur.

Sonuç; işin türü, dönemi, sözleşmesi ve proje kayıtları birlikte incelenerek oluşturulur.

01 / Hesap girdisi

KDV hariç hakediş veya yapı maliyeti
İşin niteliğine uygun oran
Başlama ve bitiş dönemi

02 / Karşılaştırma

Değerlendirmeye esas tutar × oran

Gerekli işçilik

Kuruma bildirilen SPEK ve kabul edilen kayıtlar

Bildirilmiş işçilik

03 / Dosya kanıtı

Hakediş ve kabul belgeleri
Alt işveren kayıtları
Fatura ve bordro verileri

Sonuç görünümü

Yeterli bildirim, açıklama gerektiren fark veya inceleme ihtiyacı

Proje başlangıcı

Doğru hesap, doğru dosyayla başlar.

İşyeri dosyası, sözleşme ve çalışma dönemi başlangıçta aynı proje düzenine bağlanır.

İşin sınıflandırılması

İşin ihale konusu iş, özel bina inşaatı veya devamlı işyeri kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği sözleşme ve fiilî uygulama üzerinden belirlenir.

SGK işyeri tescili

İhale makamı, işin konusu, sözleşme tarihi, yer teslimi, iş süresi ve işveren bilgileriyle geçici işyeri dosyasının doğru kurulması kontrol edilir.

Sözleşme ve keşif yapısı

İş kalemleri, malzeme sorumluluğu, fiyat farkı, süre uzatımı, alt yüklenici ve teslim koşulları asgari işçilik hesabını etkileyebilecek yönleriyle incelenir.

Oran eşleştirmesi

Asgari işçilik oranı, işin adıyla benzer görünen bir satırdan değil, fiilen yürütülen işin kapsamı ve oran listesindeki açıklamalar üzerinden seçilir.

İşgücü planı

İş programı, ekip sayısı, meslekler, çalışma süresi ve alt işveren kullanımı beklenen prime esas kazançla birlikte öngörülür.

Belge ve sorumluluk takvimi

Hakediş, puantaj, bordro, fatura, alt işveren, kabul ve ilişiksizlik belgelerinin kim tarafından hangi tarihte hazırlanacağı belirlenir.

İhaleli iş hesabı

Hakediş ve bildirim birlikte izlenir.

Araştırma ve inceleme yöntemleri arasındaki oran, dönem ve belge farklılıkları dosya özelinde ayrıştırılır.

Toplam istihkak

KDV hariç toplam hakediş; malzeme fiyat farkı, akreditif bedeli ve ihale makamınca sağlanan malzemelerin durumu bakımından resmî hesap yöntemine göre hazırlanır.

Geçici ve kesin kabul

İşin noksansız geçici veya kesin kabul tarihi, araştırmanın yapılabileceği aşama ve dikkate alınacak bildirim dönemleri bakımından kontrol edilir.

Yüzde 25 eksiltme

SGK ünitesince yapılan araştırmada ilgili asgari işçilik oranının yüzde 25 eksiği uygulanır. Denetim veya meslek mensubu incelemesinde ise yöntem ve belge etkisi farklılaşabilir.

Faturaların değerlendirilmesi

Malzemeli işçilik ve salt işçilik faturalarının hangi yöntemde, hangi koşullarla ve hangi tutar üzerinden dikkate alınacağı belge içeriğiyle birlikte incelenir.

Alt işveren bildirimleri

Alt işverenlerin doğru dosyada, iş süresi içinde ve işle bağlantılı olarak bildirdiği prime esas kazançlar ile çalışan listeleri karşılaştırılır.

Bildirilen SPEK

İşin başlangıcından önce veya bitiminden sonra yapılan bildirimler ayrıştırılır; ilgili dönem içindeki toplam prime esas kazanç hesapla karşılaştırılır.

Hesap ayrımı

İhale ve özel inşaat hesabı ayrıştırılır.

Dosya türü; matrahı, dönem seçimini ve ilişiksizlik sürecini doğrudan değiştirir.

İhaleli işler

Değerlendirme, ihale makamınca ödenmesi gereken KDV hariç toplam istihkak ve işin oranı üzerinden; kabul ve iş süresi kayıtları dikkate alınarak yapılır.

Özel bina inşaatları

İnşaat maliyeti; ruhsattaki yüzölçümü, yapı sınıfı ve grubu ile ilgili birim maliyet bedeli üzerinden hesaplanır ve uygun asgari işçilik oranıyla karşılaştırılır.

Başlangıç ve bitiş yılı

Özel bina inşaatında uygulanacak birim maliyet yılı, inşaatın başladığı yıl içinde bitip bitmediğine göre değişebilir; resmî bitiş kaydı önem taşır.

Kısmi bitiş ve seviye

Yarım kalan, devredilen, ruhsatı değişen veya kısmi kullanıma açılan projelerde yapılan iş seviyesi ve sorumluluk dönemleri ayrıca belgelenir.

İlişiksizlik amacı

İhaleli işte teminat ve hakediş, özel inşaatta yapı kullanma izin süreci için gerekli Kurum yazısı, ilgili dosyanın borç ve araştırma sonucuna göre düzenlenir.

Meslek mensubu incelemesi

Mevzuatın izin verdiği dosyalarda YMM incelemesi gündeme gelebilir; yetki, kapsam, yöntem ve rapor koşulları dosya özelinde doğrulanır.

Aylık kontrol

Fark işçilik riski erken görünür.

Ara hesap, bildirilen işçilik eğilimini ve belge eksiklerini proje devam ederken gösterir.

Hakediş ilerleme tablosu

Her hakedişin KDV hariç tutarı, kümülatif toplamı, fiyat farkı ve kabul durumu aynı proje tablosunda izlenir.

Aylık işçilik karşılaştırması

Kümülatif değerlendirmeye esas tutar ile bildirilen prime esas kazanç karşılaştırılarak olası fark eğilimi gösterilir.

Alt işveren mutabakatı

Alt işveren sözleşmesi, çalışan listesi, tahakkuk, ödeme, bordro ve puantaj kayıtlarının proje dönemiyle bağlantısı kontrol edilir.

Fatura envanteri

Malzeme, malzemeli işçilik ve salt işçilik belgeleri; iş kalemi, dönem, taraf ve ödeme bilgisiyle sınıflandırılır.

Süre ve kapsam değişikliği

İş artışı–azalışı, süre uzatımı, yeni birim fiyat, devir veya fesih gibi değişiklikler hesap ve SGK dosyasına zamanında yansıtılır.

İş bitimi hazırlığı

Kabul, son hakediş, iş bitim bildirimi, borç görünümü ve ilişiksizlik başvuru evrakı kapanıştan önce kontrol edilir.

Çalışma çıktısı

Hesap, dayanak ve kapanış dosyası.

Proje ve oran notu

İşin kapsamı, uygulanabilecek oran, dönem, tescil ve açıklama gerektiren sözleşme unsurları.

Kümülatif hesap tablosu

Hakediş veya yapı maliyeti, gerekli işçilik, bildirilen SPEK ve açıklama gerektiren fark görünümü.

Belge ve fatura matrisi

Alt işveren, bordro, puantaj, fatura, kabul ve ödeme kayıtlarının hesapla bağlantısı.

İlişiksizlik hazırlık dosyası

İş bitimi, borç kontrolü, başvuru belgeleri ve varsa fark işçilik işlemine ilişkin takip planı.

Sık sorulanlar

İş bitiminden önce bilinmesi gerekenler.

SGK asgari işçilik uygulaması nedir?

Bir işin niteliği, kapsamı ve kapasitesine göre yürütümü için gerekli kabul edilen işçilikle Kuruma bildirilen prime esas kazancın karşılaştırıldığı araştırma ve gerektiğinde inceleme uygulamasıdır.

İhaleli işlerde hesap hangi tutar üzerinden yapılır?

SGK’nın resmî açıklamasına göre ünite araştırmasında KDV hariç, malzeme fiyat farkı ve akreditif bedeli dâhil toplam istihkak esas alınır. Sözleşme, hakediş ve malzeme sağlama biçimine göre somut matrah ayrıca doğrulanmalıdır.

Özel bina inşaatlarında asgari işçilik nasıl hesaplanır?

İnşaatın ruhsattaki yüzölçümü, yapı sınıfı ve grubu ile uygulanacak birim maliyet bedeli üzerinden yaklaşık maliyet belirlenir. İlgili asgari işçilik oranı uygulanarak gerekli işçilik hesaplanır ve Kuruma bildirilen prime esas kazançla karşılaştırılır. Başlangıç ve bitiş yılı, kısmi bitiş ve ruhsat değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Asgari işçilik oranında neden yüzde 25 eksiltme uygulanır?

SGK ünitesince yapılan ön araştırmada oran yüzde 25 eksik uygulanır. Kurum denetim elemanı veya meslek mensubu incelemesinde ise oran ve kabul edilebilecek belgeler bakımından farklı yöntem uygulanabilir.

Malzeme ve işçilik faturaları hesaplamadan düşülür mü?

Her fatura otomatik olarak düşülmez. Ünite araştırmasında ve incelemede fatura değerlendirme yöntemi farklıdır. Faturanın salt işçilik veya malzemeli işçilik niteliği, iş ve dönem bağlantısı ile şekil ve ödeme kayıtları birlikte incelenir.

Alt işverenlerin bildirdiği işçilik hesaba katılır mı?

İlgili işyeri dosyasıyla doğru bağlantısı kurulan, işin süresi ve kapsamı içinde yapılan bildirimler değerlendirmeye alınabilir. Alt işveren tescili ve çalışan kayıtları ayrıca kontrol edilmelidir.

Fark işçilik çıkarsa ne yapılır?

Hesabın matrahı, oranı, dönemleri ve bildirilen SPEK önce doğrulanır. Kurumca tebliğ edilen fark için ödeme, açıklama, itiraz veya inceleme yolu; tebligat ve güncel süreler üzerinden belirlenir.

İlişiksizlik belgesi hangi koşulla alınır?

İlgili ihale veya özel inşaat dosyasında yeterli işçilik araştırmasının tamamlanması ve prim, idari para cezası, fark işçilik ile bunların fer’îleri dâhil belgeye engel borcun bulunmaması gerekir. Kurumun nihai değerlendirmesi esastır.

YMM raporu her dosyada kullanılabilir mi?

Hayır. Meslek mensubu incelemesinin uygulanabileceği dosyalar, yetki, rapor türü ve yöntem mevzuatta belirlenir. Somut dosya bu koşullar bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.

LexSolid sıfır fark primi veya hızlı ilişiksizlik garantisi verir mi?

Hayır. LexSolid hesap, belge ve başvuru dosyasını teknik ve idari yönden hazırlar; fark işçilik tahakkuku ve ilişiksizlik belgesi SGK’nın araştırma veya inceleme sonucuna bağlıdır.

Resmî bilgi çerçevesi: SGK — Asgari İşçilik Uygulamaları, SGK — İlişiksizlik Belgesi Başvurusu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. Oran, matrah, birim maliyet, dönem, fatura ve başvuru koşulları işlem tarihindeki mevzuat ve somut proje kayıtları üzerinden ayrıca doğrulanır.

Proje ön incelemesi

SGK ihaleli işler ve inşaatlarda asgari işçilik sürecinizi birlikte değerlendirelim.

Sözleşme, hakediş, oran, SPEK ve alt işveren kayıtları üzerinden fark işçilik ve ilişiksizlik görünümü oluşturulur.

Teklif alın