Konu ve taraf uygunluğu
Uyuşmazlığın bir kamu kurumunun işlem veya eylemi ya da kamu görevlisinin tutum ve davranışıyla bağlantısı incelenir. Özel kişiler arasındaki anlaşmazlıklar bu kapsamda değildir.
Uyum ve denetim / 03
İdari işlemGerekçeBaşvuru dosyası
Kamu Denetçiliği Kurumu
(Ombudsmanlık) başvurusunda gerekçeli dosya.
KDK/Ombudsmanlık başvurularında idari işlem, önceki başvurular, belgeler, gerekçe ve açık talep tek dosya düzeninde birleştirilir.
Kısa cevap
İncelenebilirlik, konu ve açık talebe bağlıdır.
KDK başvuru danışmanlığında idari işlem, önceki başvurular, süreler, belgeler, gerekçe ve açık talep birlikte değerlendirilir. Her dosya kendi tarihi ve özel mevzuatıyla incelenir; sonuç garantisi verilmez.
- Başvuruya konu idari işlem veya eylem
- Önceki itiraz ve kurum cevapları
- Menfaat bağlantısı ve başvuran bilgileri
- KDK süresi ve dava durumu
- Belge ve yazışma düzeni
- Açık talep ve gerekçe yapısı
KDK başvurusu tek dosya bütünlüğünde hazırlanır.
İdari işlem, menfaat, ön başvuru, süre, kanıt ve talep arasında doğrulanabilir bağ kurulur.
İncelenebilirlik
- İdarenin işlem, eylem veya tutumu
- Başvuranın menfaat bağlantısı
- İlgili idareye ön başvuru
- Süre ve devam eden dava kontrolü
Dosya merkezi
KDK / Ombudsmanlık
Gerekçeli başvuru
Olay + belge + hukuki-idari gerekçe + açık talep
Dosya dayanakları
- İşlem ve tebligat
- İtiraz veya talep dilekçesi
- İdarenin cevabı ya da cevapsızlık
- İddiayı destekleyen kayıtlar
İnceleme yolu
- Şekil kontrolü
- Ön inceleme
- İdareyle yazışma
- Karar ve takip
Başvuru eşikleri
KDK başvuru koşulları ilk aşamada doğrulanır.
Resmî şartlar, özel mevzuat ve dosya tarihleri birlikte kontrol edilir.
İdari başvuru geçmişi
İlgili idareye yapılan itiraz veya talep, verilen cevap ve varsa cevapsız kalma durumu dosyalanır.
Altı aylık süre
İdarenin cevabının tebliği veya cevap süresinin sona ermesi esas alınarak genel altı aylık KDK başvuru süresi hesaplanır; özel mevzuat ve dosya tarihleri ayrıca kontrol edilir.
Belge bütünlüğü
İşlemin dayanağı, tebligat, yazışma, kurum cevabı ve destekleyici kayıtlar kronolojik sıraya alınır.
Yargı ve görev alanı
Aynı konuda görülmekte olan dava bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
Menfaat ve açık talep
Başvuranın işlemden nasıl etkilendiği ile idareden beklenen sonuç, yalnızca şikâyet bildirmekle yetinmeden açık ve uygulanabilir biçimde ifade edilir.
Başvuru yöntemi
Başvuru kanalı dosyaya göre belirlenir.
Kimlik, temsil, başvuru yöntemi ve eklerin teslim biçimi netleştirilir.
Elektronik başvuru
KDK’nın resmî e-başvuru sistemi üzerinden onaylanan başvuruda ayrıca dilekçe aslının gönderilmesi gerekmez; formdaki zorunlu bilgiler ve ekler tamamlanır.
Fizikî başvuru
İmzalı dilekçe KDK merkezine gönderilebilir; valilik veya kaymakamlık aracılığıyla da başvuru yapılabilir. Teslim ve kayıt bilgileri dosyada saklanır.
Faks veya e-posta
KDK’nın resmî açıklamasına göre faks veya e-postayla gönderilen başvurunun dilekçe aslı 15 gün içinde Kuruma ulaştırılmazsa başvuru geçerli sayılmaz.
Kimlik ve iletişim
Ad-soyad veya tüzel kişi bilgisi, kimlik ya da tüzel kişi numarası, güncel telefon, adres ve gerekli imza-onay bilgileri eksiksiz gösterilir.
Temsil ve tüzel kişi
Vekâlet veya temsil yetkisi, şirket ya da kuruluşun güncel bilgileri ve başvuruyu imzalayan kişinin sıfatı uygun belgelerle açıklanır.
Ekler ve veri güvenliği
Tebligat, önceki dilekçe, kurum cevabı ve diğer kanıtlar okunabilir adlarla sıralanır; ilgisiz veya ölçüsüz kişisel veri aktarımından kaçınılır.
KDK inceleme akışı
Başvurudan karara uzanan süreç.
Dosya; şekil kontrolü, ön inceleme, idari yazışma, karar ve takip adımlarıyla ilerler.
Şekil kontrolü
Kimlik veya tüzel kişi bilgileri, iletişim bilgileri, imza-onay, şikâyet konusu ve talep kontrol edilir; eksikler varsa tamamlanması istenebilir.
Ön inceleme
Konunun KDK görev alanında olup olmadığı, idari başvuru yolları, süre, menfaat bağlantısı ve aynı konuda devam eden dava bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
İdareyle yazışma
KDK, inceleme konusu hakkında ilgili kamu kurumundan bilgi ve belge isteyebilir; başvuru dosyasındaki iddialar idarenin açıklamalarıyla birlikte incelenir.
Dostane çözüm
Uyuşmazlık inceleme sırasında idare tarafından giderilirse bu durum dostane çözüm kararıyla sonuçlanabilir; çözüm oluşmazsa inceleme karar aşamasına devam eder.
Karar ve tavsiye
İnceleme sonunda tavsiye, ret, incelenemezlik, gönderme veya dosyanın durumuna uygun başka bir karar türü gündeme gelebilir.
Sonuç takibi
Kararın tebliği, idarenin tavsiyeye ilişkin işlemi ve durmuş olan dava süresinin yeniden işlemeye başlayacağı tarih birlikte izlenir.
Çalışma çıktısı
Yazışmalar gerekçeli başvuru dosyasına dönüşür.
KDK uygunluk notu
Konu, taraf, idari başvuru geçmişi, süre ve dava durumunun görünümü.
Kritik tarihler
İşlem, tebligat, idareye başvuru, cevap ve KDK süresinin kronolojisi.
Delil ve belge dizini
Her iddia ve gerekçeyi destekleyen yazışma, karar ve kayıtların düzeni.
Başvuru metni
Olay, hukuki-idari gerekçe, iyi yönetim ilkeleri ve açık talep arasındaki bağlantı.
Sık sorulanlar
Başvurudan önce bilinmesi gerekenler.
Kamu Denetçiliği Kurumuna her uyuşmazlık için başvurulabilir mi?
Hayır. KDK, idarenin işlem ve eylemleri ile kamu görevlilerinin tutum ve davranışlarına ilişkin başvuruları inceler. Özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklar ve aynı konuda görülmekte olan davalar bu kapsamda değildir.
KDK başvurusundan önce ilgili idareye başvurmak gerekir mi?
Kural olarak ilgili idari başvuru yollarının tüketilmesi gerekir. İdareye başvurulmadan yapılan dosya ilgili kuruma gönderilebilir; telafisi güç zarar ihtimali gibi kanuni istisnalar ayrıca değerlendirilir.
Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru ücretli midir?
Hayır. 6328 sayılı Kanuna göre KDK başvurularından ücret alınmaz. Danışmanlık hizmeti ise KDK’nın ücretsiz başvuru sisteminden ayrı bir özel hizmettir.
KDK başvurusu hangi sürede yapılmalıdır?
Genel kural olarak idarenin cevabının tebliğinden veya cevap süresinin sona ermesinden itibaren altı ay içinde başvuru yapılır. Özel kanun, işlem türü ve dosyanın tarihleri ayrıca kontrol edilmelidir.
KDK başvurusu dava açma süresini etkiler mi?
Dava açma süresi içinde yapılan KDK başvurusu, işlemeye başlamış süreyi durdurur. KDK kararının başvurana tebliğiyle kalan süre yeniden işlemeye başlar; tarih hesabı her dosyada ayrıca doğrulanmalıdır.
KDK kararı idare için bağlayıcı mıdır?
KDK tavsiye kararları mahkeme hükmü niteliğinde değildir. İdarenin tavsiyeye uyup uymadığı Kurum tarafından takip edilir; dosyanın sonucuna göre yargı yolu ayrıca değerlendirilebilir.
Kamu Denetçiliği Kurumuna kimler başvurabilir?
KDK’nın resmî açıklamasına göre Türkiye’de geçici veya kalıcı olarak yaşayan gerçek kişiler ile tüzel kişiler, bir idari işlem veya eylem nedeniyle menfaatlerinin ihlal edildiğini düşünüyorsa başvurabilir. Temsil, menfaat ve görev alanı şartları somut dosyada ayrıca incelenir.
Ombudsmanlık başvurusu hangi yollarla yapılabilir?
Elektronik başvuru sisteminin yanında imzalı dilekçeyle KDK merkezine, valilik veya kaymakamlık aracılığıyla başvuru yapılabilir. Faks veya e-posta kullanıldığında dilekçe aslının 15 gün içinde Kuruma gönderilmesine ilişkin resmî kural dikkate alınmalıdır.
Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?
KDK’nın resmî açıklamasına göre inceleme ve araştırma en geç altı ay içinde sonuçlandırılır. Eksikliklerin tamamlanması ve somut dosyanın seyri ayrıca dikkate alınmalıdır.
Başvuru kesin olarak olumlu sonuçlanır mı?
Hayır. Dosyanın eksiksiz ve gerekçeli hazırlanması incelemeyi kolaylaştırır; fakat kabul, tavsiye kararı veya idarenin uygulaması hakkında sonuç garantisi verilemez.
Resmî bilgi kaynakları: Kamu Denetçiliği Kurumu — Nasıl Başvuru Yapılır?, KDK — Başvuru Formu ve Başvuru Kanalları ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu. Süre, görev alanı ve başvuru yolu somut dosyanın tarihleri üzerinden doğrulanır.
Dosya ön incelemesi
Teklif alın KDK dosyasının konusu ve aşaması belirlenir.
İşlem, önceki başvurular, tarihler ve belgeler üzerinden çalışma çerçevesi oluşturulur.